Ngày 20 tháng 01 năm 1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 08/SL “Quy định thống nhất về đo lường Việt Nam theo hệ mét”, đây là xuất phát điểm của sự ra đời và trưởng thành của ngành đo lường nước ta. Nhằm động viên, đánh giá công sức của đông đảo cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, các nhà khoa học đã và đang công tác, hoạt động trong lĩnh vực đo lường, ngày 11/10/2001 Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 155/2001/QĐ-TTg lấy ngày 20/01 hằng năm là ngày Đo lường Việt Nam. Chủ đề năm nay được Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng và Hội Đo lường Việt Nam đưa ra để thảo luận nhằm tìm kiếm các giải pháp hiệu quả trong thời gian tới là “Tăng cường hoạt động đo lường để phát triển Hạ tầng chất lượng quốc gia”.

Theo thông lệ quốc tế, Hạ tầng chất lượng quốc gia (National Quality Infrastructure, NQI) là hệ thống cơ chế pháp lý và kỹ thuật để triển khai hoạt động tiêu chuẩn, đo lường, đánh giá sự phù hợp (bao gồm cả công nhận) ở từng quốc gia nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội trong nước. Việc tăng cường hoạt động đo lường để phát triển Hạ tầng chất lượng quốc gia là yêu cầu, giải pháp quan trọng nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, hội nhập quốc tế.

Đo lường trong Hạ tầng chất lượng quốc gia được chia thành 3 loại phụ thuộc vào mức độ phức tạp và độ chính xác khác nhau: Thứ nhất là đo lường khoa học, liên quan đến việc thiết lập, duy trì và phát triển các chuẩn đo lường (mức cao nhất); thứ hai là đo lường công nghiệp, đảm bảo tính ứng dụng thực tiễn của các dụng cụ đo lường được sử dụng trong công nghiệp, trong quá trình sản xuất và thử nghiệm, nhằm đảm bảo chất lượng cho các nghiên cứu học thuật và cuộc sống hàng ngày; thứ ba là đo lường pháp định, thể hiện chủ yếu ở hoạt động kiểm định và hoạt động thử nghiệm, phê duyệt mẫu khi sản xuất/ nhập khẩu đối với phương tiện đo nhóm 2, quản lý các phép đo ảnh hưởng đến tính minh bạch của các giao dịch kinh tế, đặc biệt khi có yêu cầu kiểm định tính pháp lý đối với các thiết bị đo.

Trong những năm qua, hoạt động đo lường ở tỉnh Khánh Hòa đã bám sát nhu cầu của xã hội, phục vụ đắc lực cho yêu cầu phát triển của tỉnh nhà. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa có 12 tổ chức thực hiện hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo, chuẩn đo lường, đã bảo đảm độ chính xác của các phương tiện đo, kết quả phép đo trong mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, đặc biệt là các hàng hóa, dịch vụ thiết yếu của đời sống như: điện năng, xăng dầu, khí, nước sạch, vàng bạc, dịch vụ vận tải hành khách bằng taxi… Hạn chế tối đa việc phát sinh khiếu kiện giữa các tổ chức, cá nhân trong mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ nêu trên. Đến tháng 11/2023, Sở KHCN đã thực hiện dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn được 16.248 phương tiện đo, đạt yêu cầu kỹ thuật đo lường 15.406 phương tiện đo (94,82%), thực hiện dịch vụ thử nghiệm 1.014 mẫu/6.504 chỉ tiêu và đo điện trở tiếp đất 488 điểm đo.

Năm 2023 vừa qua, toàn thể công chức Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Khánh Hòa (Chi cục TCĐLCL Khánh Hòa) đã nỗ lực, phấn đấu không ngừng thực hiện tốt các nhiệm vụ quản lý nhà nước về đo lường, và đạt một số kết quả: Triển khai Đề án ''Tăng cường, đổi mới hoạt động đo lường hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế giai đoạn đến năm 2025, định hướng đến năm 2030'' theo Quyết định số 996/QĐ-TTg ngày 10/8/2018 của Thủ tướng Chính phủ, Chi cục TCĐLCL Khánh Hòa đã tổ chức 01 lớp đào tạo “Nâng cao kiến thức về đảm bảo đo lường, chất lượng trong kinh doanh xăng dầu” cho 100 doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu trên địa bàn tỉnh; cử 01 công chức tham gia tập huấn nội bộ cho 107 nhân viên là cửa hàng trưởng và cán bộ quản lý của Công ty Xăng dầu Phú Khánh về công tác quản lý về đo lường, chất lượng trong kinh doanh xăng dầu; đã cử các công chức, viên chức tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ về đo lường cho các cán bộ phục vụ công tác triển khai Đề án. Đến nay, đã có 01 viên chức của Trung tâm Kỹ thuật TCĐLCL Khánh Hòa được Tổng cục TCĐLCL cấp chứng chỉ chuyên gia; phổ biến, hướng dẫn cho hơn 132 doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực kinh doanh xăng dầu, hàng đóng gói sẵn, công tơ điện ... trên địa bàn tỉnh thực hiện các quy định của pháp luật về TCĐLCL; ngoài ra, Chi cục TCĐLCL cũng đã phối hợp với các cơ quan chức năng (Cục quản lý thị trường, phòng kinh tế huyện…) trong các đợt kiểm tra đo lường hàng năm, tổ chức nhiều cuộc kiểm tra về đo lường trong hoạt động kinh doanh xăng dầu, việc sử dụng công tơ điện và hàng đóng gói sẵn,… nhằm đảm bảo quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng, ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại về đo lường, đảm bảo hoạt động kiểm định các phương tiện đo lường thiết yếu và mở rộng phạm vi đo lường kỹ thuật phục vụ doanh nghiệp trong

Thời gian tới, hoạt động quản lý đo lường sẽ được Chi cục TCĐLCL tập trung triển khai các mục tiêu trọng tâm sau: Xây dựng và triển khai hiệu quả Chương trình bảo đảm đo lường tại doanh nghiệp; áp dụng cơ chế, chính sách tạo thuận lợi hoạt động đo lường hỗ trợ doanh nghiệp; tập trung tuyên truyền, nâng cao nhận thức, phổ biến sâu rộng về vai trò, tầm quan trọng hoạt động đo lường hỗ trợ doanh nghiệp; tăng cường hoạt động đo lường để phát triển Hạ tầng chất lượng quốc gia./.