Hội đồng KH&CN tỉnh vừa tổ chức nghiệm thu đề tài “Sưu tầm, nghiên cứu những giá trị đặc trưng về văn hóa biển đảo ở Khánh Hòa” do ThS. Lê Văn Hoa (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa) làm chủ nghiệm. Đề tài được đánh giá xếp loại xuất sắc.
Trong thời gian thực hiện (10/2011 - 10/2013), đề tài đã sưu tầm, hệ thống toàn bộ các tư liệu từ trước tới nay, để tổng hợp, phân tích, nghiên cứu làm rõ những giá trị đặc trưng trong đời sống văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần của cộng đồng cư dân ven biển, đảo ở tỉnh Khánh Hòa từ 1653 đến nay. Trọng tâm nghiên cứu của đề tài là 48 xã vùng ven biển, hải đảo tỉnh Khánh Hòa (trong đó có quần đảo Trường Sa) và mở rộng thêm các cộng đồng cư dân vùng ven biển của tỉnh Ninh Thuận, Phú Yên để làm cơ sở so sánh, phân tích. Tổng cộng, bên cạnh việc sưu tầm 288 tài liệu thư tịch cổ, bản đồ cổ của vùng biển đảo Khánh Hòa - quần đảo Trường Sa, đề tài đã ghi hình các nghi lễ thờ cúng Cá Ông tại 47 đình - lăng ở Khánh Hòa và tổ chức thi tuyển chọn tập ảnh “Văn hóa biển đảo ở Khánh Hòa” (300 ảnh đặc sắc). Từ đó, đề tài đã tập trung phân tích những đặc thù của con người và văn hóa vùng ven biển đảo Khánh Hòa và quần đảo Trường Sa trong lịch sử và hiện tại để tiếp cận nghiên cứu: quá trình lao động sản xuất, nếp sống, sinh hoạt, phong tục tập quán, tín ngưỡng, nghi lễ, kiến trúc, nghệ thuật… để thống kê xác thực các loại hình văn hóa của cộng đồng cư dân ven biển đảo và quần đảo Trường Sa ở Khánh Hòa qua quá trình hình thành và phát triển; cũng như làm rõ vai trò và những giá trị văn hóa đặc trưng về biển đảo Khánh Hòa. Đề tài đã khẳng định: Biển đảo trong văn hóa tinh thần của cộng đồng cư dân ở Khánh Hòa vừa gần gũi vừa gắn bó mật thiết, nhưng lại dung dị trong cuộc sống hằng của mỗi người dân; đã trở thành biểu tượng văn hóa vô cùng sinh động, đầy ấn tượng trong các kỳ Festival Biển. Từ đó phát đi thông điệp đến với các tỉnh, thành trong nước và các nước trên thế giới biết đến các giá trị sản phẩm đặc trưng văn hóa biển đảo và văn hóa chủ quyền trên quần đảo Trường Sa ở Khánh Hòa.
Trên cơ sở đó, đề tài đã đề xuất một số giải pháp bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống biển đảo trong việc định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Khánh Hòa và bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.
Kết quả của đề tài là cơ sở để góp phần và công cuộc đẩy mạnh và phát triển kinh tế biển đảo của tỉnh Khánh Hòa từ nay đến 2020 và tầm nhìn 2030, cũng như các tư liệu của đề tài chính là căn cứ khoa học để khảng định chủ quyền vùng biển đảo của Việt Nam trên Biển Đông, cũng như đối với các nước trong khu vực và trên thế giới./.
TH