Ngày 13/4/2026, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Quyết định số 2103/QĐ-BKHCN Phê duyệt “Chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc giai đoạn 2026-2030” (tên tiếng Anh: Vietnam Research Excellence Fellowship, viết tắt: VREF). Với mục tiêu hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu đột phá, ưu tiên các nhiệm vụ nghiên cứu có tiềm năng tạo ra công nghệ lõi, phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược; hình thành đội ngũ nhà khoa học trẻ có năng lực vượt trội, có khả năng nghiên cứu độc lập, góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Theo Quyết định số 2103/QĐ-BKHCN: Nghiên cứu sinh là lực lượng nghiên cứu nòng cốt, trực tiếp thực hiện và tạo ra các đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đầu tư bồi dưỡng nghiên cứu sinh xuất sắc không chỉ là giải pháp phát triển nhân lực, mà còn là khoản đầu tư chiến lược mang tính kiến tạo, nhằm xây dựng thế hệ các nhà khoa học đầu ngành, các chuyên gia công nghệ đủ năng lực dẫn dắt sự phát triển của quốc gia trong tương lai.
Quyết định đưa ra mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước tối đa 01 tỷ đồng/năm cho 01 nghiên cứu sinh, với thời gian hỗ trợ tối đa 03 năm. Đây là bước đi cụ thể hóa các Nghị quyết của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia, đồng thời thể hiện sự thay đổi tư duy mạnh mẽ khi chuyển từ hỗ trợ đào tạo đơn thuần sang đầu tư cho nghiên cứu xuất sắc, tập trung vào những “hạt giống” có khả năng tạo ra đột phá về công nghệ lõi cho đất nước.
Ảnh minh họa
Phạm vi và đối tượng của chương trình
* Phạm vi: Chương trình VREF được triển khai trên phạm vi toàn quốc.
* Đối tượng tham gia:
- Nghiên cứu sinh đáp ứng điều kiện theo quy định, có đề xuất nhiệm vụ nghiên cứu hướng tới làm chủ, sáng tạo công nghệ lõi, gắn với phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược; hoặc thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu xuất sắc, có tính mới và tính đột phá trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ khác;
- Cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, tổ chức khoa học và công nghệ có đủ điều kiện về nhân lực, cơ sở vật chất, năng lực nghiên cứu và quản lý để tổ chức thực hiện, hỗ trợ và quản lý nghiên cứu sinh theo quy định;
- Nhà khoa học, chuyên gia trong nước và nước ngoài tham gia hướng dẫn, đồng hướng dẫn; doanh nghiệp, tổ chức có liên quan tham gia tài trợ, phối hợp nghiên cứu, tiếp nhận, ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu theo quy định của pháp luật.
Nguyên tắc triển khai chương trình
Việc quản lý, theo dõi và đánh giá nhiệm vụ nghiên cứu được thực hiện theo các mốc tiến độ và kết quả đầu ra được phê duyệt; bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa mục tiêu, kết quả thực hiện và việc cấp, điều chỉnh, tiếp tục bố trí kinh phí theo từng giai đoạn.
Không công nhận kết quả; đồng thời xem xét điều chỉnh, tạm dừng, chấm dứt nhiệm vụ theo quy định đối với các trường hợp: Không bảo đảm tiến độ hoặc không đạt yêu cầu về kết quả đầu ra; Tổ chức, cá nhân thực hiện không tuân thủ quy định, quy trình đã được phê duyệt; Nghiên cứu sinh không chứng minh được vai trò trực tiếp, chủ động và thực chất trong quá trình thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu; Có hành vi vi phạm quy định về quản lý tài chính, liêm chính khoa học, đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
Rủi ro dẫn đến kết quả nghiên cứu không đạt mục tiêu đề ra, phát sinh từ bản chất khoa học của nhiệm vụ hoặc các yếu tố khách quan trong quá trình thực hiện, được xem xét chấp nhận theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trên cơ sở tổ chức, cá nhân thực hiện đã tuân thủ đầy đủ quy trình, quy định và cam kết.
Tăng cường trách nhiệm, quyền tự chủ của cơ sở đào tạo trong tổ chức và triển khai hoạt động nghiên cứu; đồng thời yêu cầu thực hiện đầy đủ trách nhiệm giải trình về chất lượng nghiên cứu, hiệu quả sử dụng nguồn lực và kết quả đầu ra theo quy định.
* Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia chủ trì tổ chức thực hiện Chương trình VREF theo đúng quy định của pháp luật./.
T. Giang (Pháp chế)