Nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật, thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng; trong quá trình thực thi pháp luật phát hiện một số khó khăn, bất cập kiến nghị cấp thẩm quyền xem xét sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật phù hợp thực tiễn, thúc đẩy xã hội phát triển.
1. Về quy định ghi nhãn hàng hóa
a) Khó khăn
- Tại Phụ lục I Nghị định số 111/2021/NĐ-CP ngày 09/12/2021 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định số 43/2017/NĐ-CP ngày 14/4/2017 về nhãn hàng hóa không có quy định cụ thể cho việc ghi nhãn đối với 02 sản phẩm, hàng hóa nhóm 2 thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ KHCN, gồm: LPG chai được quản lý theo QCVN 08:2019/BKHCN; dầu nhờn động cơ đốt trong được quản lý theo QCVN 14:2018/BKHCN và Sửa đổi 01:2018 QCVN 14:2018/BKHCN (chỉ có quy định chung cho sản phẩm từ dầu mỏ); trong đó, không có quy định bắt buộc thể hiện thông tin ngày/tháng/năm sản xuất/nhập khẩu trên nhãn sản phẩm, hàng hóa trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường, gây khó khăn cho cơ quan quản lý trong việc xác định hàng hóa cùng lô, từ đó khó khăn trong việc xác định chính xác lượng hàng hóa vi phạm phục vụ cho công tác xử lý.
b) Đề xuất, kiến nghị Bộ KHCN
- Đề xuất Bộ KHCN sửa đổi, bổ sung quy định bắt buộc thể hiện thông tin ngày/tháng/năm sản xuất/nhập khẩu trên nhãn sản phẩm, hàng hóa nhóm 2 thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ KHCN trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường.
2. Về pháp luật sở hữu trí tuệ
a) Khó khăn
Qua thực thi, ghi nhận một số vụ việc: (i) Tên hộ kinh doanh đăng ký tại UBND cấp huyện có dấu hiệu trùng, tương tự gây nhầm lẫn đối với nhãn hiệu được bảo hộ; (ii) Tên hộ kinh doanh đăng ký tại UBND cấp huyện có dấu hiệu trùng, tương tự gây nhầm lẫn với nhau; (iii) Tên địa điểm kinh doanh thuộc doanh nghiệp đăng ký tại Sở Kế hoạch và đầu tư có dấu hiệu trùng, tương tự gây nhầm lẫn đối với nhãn hiệu được bảo hộ.
Ví dụ như: Sau khi cấp Giấy chứng nhận Hộ kinh doanh Thanh Sương, các hộ kinh doanh có tên “Hộ kinh doanh Thanh Sương Nha Trang” hay “Hộ kinh doanh quán cơm Thanh Sương” hay “Hộ kinh doanh quán Thanh Sương Nha Trang”... cũng vẫn được cấp Giấy chứng nhận đăng ký Hộ kinh doanh theo quy định của Nghị định số 01/2021/NĐ-CP ngày 04/01/2021 quy định về đăng ký doanh nghiệp (thay thế Nghị định số 78/2015/NĐ-CP ngày 14 /9/2015 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp và Nghị định số 108/2018/NĐ-CP ngày 23/8/2018 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 78/2015/NĐ-CP ngày 14/9/2015 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp). Nghị định số 01/2021/NĐ-CP thiếu quy định cụ thể đối với trường hợp đăng ký tên Hộ kinh doanh, tên địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp làm phát sinh xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, dẫn đến tranh chấp, phát sinh nhiều huệ lụy bất ổn về an ninh trật tự trị an xã hội.
Nghị định số 99/2013/NĐ-CP ngày 29/8/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp, có hiệu lực kể từ ngày 15/10/2013, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 126/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp; tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa; hoạt động khoa học và công nghệ, chuyển giao công nghệ; năng lượng nguyên tử, có hiệu lực từ ngày 01/01/2022 cũng chưa có chế tài xử lý (thu hồi, loại bỏ) đối với trường hợp tên của hộ kinh doanh, tên địa điểm kinh doanh xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp như quy định đối với doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp có quy định tại điểm d khoản 17 Điều 11 Nghị định số 99/2013/NĐ-CP ngày 29/8/2013, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 126/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021 của Chính phủ, cụ thể “d) Buộc thay đổi tên doanh nghiệp, loại bỏ yếu tố vi phạm trong tên doanh nghiệp đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 15 Điều này”. Với những bất cập trong việc cấp đăng ký hộ kinh doanh, tên địa điểm kinh doanh trong điều kiện môi trường kinh doanh điện tử hiện nay làm phát sinh nhiều vụ việc xâm phạm sở hữu công nghiệp liên quan đến tên hộ kinh doanh phải xử lý.
b) Kiến nghị
- Bổ sung điều khoản quy định: Buộc thay đổi tên hộ kinh doanh, địa điểm kinh doanh loại bỏ yếu tố vi phạm trong tên hộ kinh doanh, địa điểm kinh doanh đối với hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp trong Nghị định xử phạt đối với lĩnh vực sở hữu trí tuệ.
- Kiến nghị Bộ Khoa học và Công nghệ có ý kiến cơ quan có thẩm quyền ban hành, sửa đổi nội dung quy định về cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, cấp đăng ký địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp (Nghị định số 01/2021/NĐ-CP ngày 04/01/2021) phù hợp, đồng bộ với quy định của Luật Sở hữu trí tuệ.
- Hướng dẫn điều 124 Nghị định số 65/2023/NĐ-CP ngày 25/8/2023 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về sở hữu công nghiệp, bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp, quyền đối với giống cây trồng và quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ, cụ thể quy định : “...thay thế các quy định về bảo vệ quyền trong lĩnh vực quyền sở hữu công nghiệp, quyền đối với giống cây trồng và quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ tại Nghị định số 105/2006/NĐ-CP ngày 22 tháng 9 năm 2006 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ, Nghị định số 119/2010/NĐ-CP ngày 30 tháng 10 năm 2010 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 105/2006/NĐ-CP ngày 22 tháng 9 năm 2006 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ, Nghị định số 122/2010/NĐ-CP ngày 31 tháng 10 năm 2010 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 103/2006/NĐ-CP ngày 22 tháng 9 năm 2006 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ về sở hữu công nghiệp và Điều 1 của Nghị định số 154/2018/NĐ-CP ngày 09 tháng 11 năm 2018 sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số quy định về điều kiện đầu tư, kinh doanh trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ và một số quy định về kiểm tra chuyên ngành”.
Đức Hiền