Trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền trong quản lý nhà nước, vai trò của chính quyền cấp xã ngày càng được đề cao. Đối với lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng (TCĐLCL) - một lĩnh vực có tác động trực tiếp đến đời sống người dân, hoạt động sản xuất kinh doanh và sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương, thì sự quan tâm, chỉ đạo của lãnh đạo UBND cấp xã có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, quyết định hiệu quả thực thi chính sách ngay từ cơ sở.

Thực tiễn cho thấy, các quy định về chất lượng sản phẩm, hàng hóa; đo lường trong kinh doanh, mua bán; truy xuất nguồn gốc và nâng cao năng suất chất lượng chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được triển khai đồng bộ tại địa phương. Trong đó, lãnh đạo UBND cấp xã giữ vai trò là người tổ chức, điều hành, phân công nguồn lực và tạo sự phối hợp giữa các lực lượng chức năng trên địa bàn.

Trước hết, lãnh đạo cấp xã cần nhận thức rõ công tác TCĐLCL không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn của ngành khoa học và công nghệ mà còn là công cụ quan trọng để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bảo đảm môi trường kinh doanh lành mạnh và góp phần phát triển kinh tế địa phương bền vững. Những vi phạm về chất lượng hàng hóa, gian lận trong đo lường hay hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ đều ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân, uy tín sản phẩm địa phương và niềm tin của thị trường. Vì vậy, sự chủ động của chính quyền cơ sở trong phát hiện, tiếp nhận phản ánh và phối hợp xử lý các vi phạm có ý nghĩa rất lớn.

Theo quy định hiện hành, UBND cấp xã có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan chức năng trong công tác quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa lưu thông trên thị trường. Điều này đòi hỏi lãnh đạo địa phương phải thường xuyên nắm bắt tình hình địa bàn, chỉ đạo các bộ phận chuyên môn tiếp nhận thông tin phản ánh từ người dân và doanh nghiệp, kịp thời báo cáo hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý khi phát hiện dấu hiệu vi phạm. Sự quan tâm của người đứng đầu sẽ góp phần hình thành mạng lưới giám sát từ cơ sở, giúp phát hiện sớm các nguy cơ ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng.

Đặc biệt, trong lĩnh vực đo lường, vai trò của lãnh đạo cấp xã càng trở nên quan trọng khi thẩm quyền kiểm tra nhà nước về đo lường đã được giao cho cấp xã theo quy định mới. Đây là nhiệm vụ không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn liên quan trực tiếp đến tính công bằng, minh bạch trong các hoạt động mua bán hàng hóa. Từ các chợ truyền thống, cửa hàng xăng dầu, cơ sở kinh doanh vàng đến các hoạt động đóng gói hàng hóa sẵn, mọi sai lệch về đo lường đều có thể gây thiệt hại cho người dân và doanh nghiệp.

Do đó, lãnh đạo UBND cấp xã cần quan tâm bố trí, sử dụng hiệu quả đội ngũ công chức đã được đào tạo, tập huấn về nghiệp vụ đo lường; tạo điều kiện để cán bộ tiếp tục được bồi dưỡng, cập nhật kiến thức chuyên môn. Đồng thời, cần chỉ đạo tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đo lường nhằm nâng cao ý thức chấp hành của các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh trên địa bàn. Khi người đứng đầu nhận thức đầy đủ và dành sự quan tâm thích đáng, công tác quản lý đo lường sẽ được triển khai bài bản, góp phần hạn chế gian lận thương mại và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân.

Bên cạnh nhiệm vụ quản lý, lãnh đạo cấp xã còn đóng vai trò là cầu nối đưa các chính sách hỗ trợ của Nhà nước đến với doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất kinh doanh. Hiện nay, việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, hệ thống quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc đang trở thành yêu cầu tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm. Tuy nhiên, nhiều cơ sở sản xuất nhỏ vẫn còn hạn chế về thông tin và nguồn lực để tiếp cận các chương trình hỗ trợ.

Trong bối cảnh đó, sự chủ động của lãnh đạo địa phương trong công tác tuyên truyền, hướng dẫn, nắm bắt nhu cầu và phản ánh kịp thời những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp tới cơ quan chuyên môn cấp trên sẽ góp phần đưa chính sách đi vào thực tiễn. Đây cũng là giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm địa phương, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn và xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm đặc trưng.

Có thể khẳng định rằng, hiệu quả công tác tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng tại cơ sở phụ thuộc rất lớn vào sự quan tâm, chỉ đạo của lãnh đạo UBND cấp xã. Khi người đứng đầu nhận thức đầy đủ vai trò, trách nhiệm của mình; chủ động phân công nhiệm vụ, bố trí nguồn lực và tăng cường phối hợp với cơ quan chuyên môn, công tác quản lý nhà nước về TCĐLCL sẽ được thực hiện hiệu quả, góp phần bảo vệ quyền lợi người dân, nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hóa và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương một cách bền vững.

H.Nhung