Vừa qua, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (TCĐLCL) Quốc gia đã có buổi làm việc với Sở Khoa học và Công nghệ (KHCN), Chi cục TCĐLCL các địa phương Quý II năm 2025. Buổi làm việc có sự tham dự của Phó Chủ tịch Ủy ban TCĐLCL Quốc gia Nguyễn Thiện Nghĩa, đại diện các đơn vị trực thuộc Ủy ban cùng hơn 500 đại biểu đến từ các Sở KHCN, Chi cục TCĐLCL của 63 địa phương theo hình thức trực tuyến. Trong đó, Sở KHCN tỉnh Khánh Hòa có sự tham gia của Ông Lê Phước Đức - Phó Giám đốc Sở và 6 công chức thuộc Phòng Quản lý TCĐLCL.

Tại buổi làm việc, đại diện Trung tâm Đào tạo nghiệp vụ TCĐLCL đã có bài Báo cáo tham luận về việc “Tiếp tục phổ biến áp dụng TCVN ISO 18091:2020 - Hướng dẫn áp dụng TCVN ISO 9001 tại chính quyền địa phương”, mục tiêu lâu dài là góp phần nâng cao chất lượng quản lý của chính quyền địa phương, cải thiện dịch vụ công và thúc đẩy phát triển bền vững. Đồng thời, tập trung nghiên cứu, thí điểm, đánh giá những khó khăn, thuận lợi, bài học kinh nghiệm để hướng tới nhân rộng trong thời gian tới, phù hợp với bối cảnh mới. Bên cạnh đó, tiêu chuẩn hỗ trợ cho chính quyền hướng đến nâng cao chất lượng dịch vụ công giữa chính quyền và người dân (thể hiện sự bao quát các hoạt động thông qua 39 chỉ số và đánh giá kết quả thực hiện bằng điểm số, màu sắc, kết quả thực tế định lượng được). Ngoài ra, giúp định hướng các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội ở địa phương với mục tiêu đóng góp vào sự phát triển bền vững của tỉnh, quốc gia. Tuy nhiên, hiện chưa có quy định cụ thể về việc tổ chức triển khai (xây dựng đề xuất, kế hoạch, dự toán…); Bộ chỉ số đánh giá nhiều tiêu chí, nhiều chỉ số định tính; Dữ liệu đánh giá phân tán ở nhiều cấp, cơ quan liên quan; Trình tự và thời gian thực hiện cần được chuẩn hóa để đảm bảo áp dụng đầy đủ nội dung của Tiêu chuẩn TCVN ISO 18091; Nhân sự ở địa phương tham gia còn hạn chế về thời gian, khối lượng công việc chuyên môn lớn ảnh hưởng đến việc tổ chức thực hiện, thu thập số liệu, dữ liệu, hồ sơ minh chứng… và ra kết luận đánh giá.

Trong khuôn khổ buổi làm việc, Bà Trần Thị Ngọc Anh - Trưởng phòng Chứng nhận Hệ thống thuộc Trung tâm Chứng nhận phù hợp (QUACERT) trình bày về “Hoạt động kiểm kê khí nhà kính và định lượng vết các-bon”.Theo đó, bà Trần Thị Ngọc Anh cho biết trao đổi các-bon theo cam kết với UNFCCC năm 2030 sẽ trung hòa các-bon, đến năm 2050 hướng đến Net zero; trong nước, theo Quyết định số 232/QĐ-TTg phê duyệt Đề án thành lập và phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam, từ năm 2025 đến 2028 sẽ thí điểm thị trường các-bon, trong đó xây dựng quy định quản lý tín chỉ các-bon; quy định cấp hạn ngạch phát thải khí nhà kính; xây dựng quy chế vận hành sàn giao dịch; thí điểm cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon. Đến năm 2029 sẽ vận hành chính thức sàn giao dịch tín chỉ các-bon, kết nối với thị trường thế giới. Quy định kiểm kê khí nhà kính (KNK) tại Việt Nam, bắt buộc kiểm kê KNK cấp cơ sở theo Nghị định số 06/2022/NĐ-CP, trong đó 2.166 cơ sở phải kiểm kê KNK năm 2024, trước 31/3/2025. Kiểm kê KNK cấp lĩnh vực theo Nghị định số 06/2022/NĐ-CP. Lợi ích của nghiên cứu vết các-bon của sản phẩm (CFP) sẽ làm tăng độ tin cậy, tính nhất quán và minh bạch cho việc định lượng CFP; xác định cơ hội giảm phát thải GHG/ tăng cường loại bỏ GHG; thúc đẩy nền kinh tế bền vững, phát thải các-bon thấp; lựa chọn được nguồn cung ứng các-bon thấp; đáp ứng yêu cầu khách hàng; đáp ứng yêu cầu thị trường xuất khẩu có tính đến thuế các-bon; tạo điều kiện phát triển, thực hiện các chiến lược và kế hoạch quản lý KNK chống biến đổi khí hậu.

Qua phần Báo cáo tham luận “Chia sẻ kinh nghiệp áp dụng giải pháp về năng suất xanh, phát triển bền vững”, Ông Nguyễn Tùng Lâm - Viện trưởng Viện Năng suất Việt Nam cho biết năng suất xanh (GP) là chiến lược quản lý nhằm nâng cao cả hiệu quả kinh tế và tính bền vững môi trường trong tổ chức, doanh nghiệp. GP liên quan đến tối ưu hóa sử dụng tài nguyên, giảm thiểu chất thải, giảm tác động môi trường, đồng thời cải thiện năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh.

Nguyên tắc của GP là hướng các tổ chức đến khái niệm “làm nhiều hơn với ít hơn” bằng cách sử dụng nguyên vật liệu, tài nguyên, năng lượng hiệu quả, bền vững hơn; GP giúp giảm chi phí hoạt động qua việc sử dụng tài nguyên tốt hơn, giảm trách nhiệm trong dài hạn, tuân thủ quy định của Chính phủ và cải thiện hình ảnh doanh nghiệp; GP được chứng minh là cách tiếp cận thực tế cho phép các doanh nghiệp và cộng đồng nâng cao lợi nhuận, năng suất, cải thiện hiệu suất môi trường. Năm 2024, GP 2.0 được ra mắt với mục tiêu cập nhật và mở rộng phạm vi ứng dụng, phù hợp với những thách thức toàn cầu hiện nay như biến đổi khí hậu, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững. Vai trò chính của GP: Tích hợp đo lường GHG vào hệ thống chỉ số GP; Thúc đẩy chuyển đổi công nghệ sang các giải pháp ít hoặc không các-bon; Gắn GHG với tài chính xanh; Tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu. GP 2.0 như một “công cụ triển khai Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs)”, đóng vai trò cầu nối giữa năng suất quốc gia với chương trình nghị sự 2030 của Liên Hợp Quốc. Lộ trình GP 2.0 gồm 3 giai đoạn: Giai đoạn 1, Thiết lập nền tảng (2024-2025), xây dựng khung chính sách quốc gia tích hợp năng suất và phát triển bền vững; Thiết lập hệ thống đo lường và đánh giá GP; Thành lập ngân hàng dự án GP; Tập huấn về tư duy GP 2.0, công nghệ xanh và quản trị ESG. Giai đoạn 2, Thí điểm và đánh giá mô hình (2025-2026). Giai đoạn 3, Mở rộng và tích hợp vào chiến lược quốc gia (từ 2026 trở đi), lồng ghép GP 2.0 vào quy hoạch ngành công nghiệp, xây dựng, nông nghiệp, năng lượng; Xây dựng các chính sách ưu đãi; Triển khai chương trình dán nhãn GP cho sản phẩm và doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn sản xuất xanh; Thiết lập hệ sinh thái GP Quốc gia.

Tại phần thảo luận, đại diện Ủy ban TCĐLCL Quốc gia đã giải đáp các vướng mắc của các địa phương liên quan đến: Sự tương thích giữa Bộ chỉ số TCVN ISO 18091:2020 với các bộ chỉ số hiện hành (Chi cục TCĐLCL tỉnh Bình Dương); chỉ đạo thực hiện thanh tra, kiểm tra hàng hóa kém chất lượng (Sở KHCN tỉnh Cao Bằng); cơ chế xây dựng và quản lý tiêu chuẩn cơ sở (Sở KHCN Hải Phòng) và những vấn đề khác như: Triển khai dịch vụ tiếp cận năng suất xanh, thẩm tra khí nhà kính, đánh giá và cấp tín chỉ các-bon; giải pháp triển khai hiệu quả tiêu chuẩn TCVN ISO 18091:2020 tại địa phương;…

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch Ủy ban TCĐLCL Quốc gia Nguyễn Thiện Nghĩa bày tỏ kỳ vọng cuộc đối thoại sẽ góp phần giúp Sở KHCN và Chi cục TCĐLCL các địa phương hiểu rõ hơn về các nội dung liên quan đến công tác TCĐLCL, qua đó cùng chung tay thúc đẩy sự phát triển và nâng cao vị thế của ngành trong thời gian tới./.

Thanh Thanh