Ngày 14/6/2025, tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật. Đây là một dấu mốc quan trọng, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Đảng và Nhà nước trong việc hoàn thiện thể chế, thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Luật được xây dựng theo hướng tiếp cận toàn diện, hiện đại và hội nhập quốc tế sâu rộng. Với tinh thần “đặt doanh nghiệp làm trung tâm”, Luật không chỉ phát huy tối đa nguồn lực xã hội cho hoạt động tiêu chuẩn hóa, mà còn tạo lập môi trường thuận lợi, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và gia tăng giá trị cho sản phẩm, dịch vụ của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Sáu điểm mới nổi bật, mang tính đột phá của Luật gồm:

1. Lần đầu tiên luật hóa Chiến lược tiêu chuẩn hóa quốc gia: Luật bổ sung quy định về Chiến lược tiêu chuẩn hóa quốc gia như một công cụ hoạch định dài hạn, có tính hệ thống, nhằm xây dựng hệ thống tiêu chuẩn quốc gia hiện đại, hài hòa với tiêu chuẩn khu vực và quốc tế. Đồng thời, luật xác lập rõ địa vị pháp lý của Cơ quan Tiêu chuẩn quốc gia để tăng cường năng lực điều phối, kết nối, chủ động hội nhập và tham gia hiệu quả vào các tổ chức tiêu chuẩn hóa toàn cầu (Điều 8a).

2. Thiết lập Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng: Đây là nền tảng quan trọng trong việc chuyển đổi số công tác quản lý nhà nước về tiêu chuẩn đo lường chất lượng. Cơ sở dữ liệu này giúp tăng cường hiệu quả hậu kiểm, giảm gánh nặng thủ tục hành chính, tiết kiệm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và tạo điều kiện thuận lợi trong công khai, minh bạch thông tin (Điều 8c, 45, 48).

3. Cải cách quy trình xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật: Quy trình được rút ngắn, tăng tính công khai, minh bạch và khuyến khích sự tham gia rộng rãi của cộng đồng doanh nghiệp, hiệp hội. Luật cũng cho phép áp dụng nhanh các tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt đối với các công nghệ mới, công nghệ cao như năng lượng tái tạo, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học… (Điều 10a, 17, 32, 44).

4. Nguyên tắc “một sản phẩm - một quy chuẩn”: Đây là bước tiến nhằm xóa bỏ tình trạng chồng chéo trong quản lý chất lượng sản phẩm, giảm chi phí và thời gian tuân thủ cho doanh nghiệp. Cùng với đó, Luật mở rộng quyền xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn cho doanh nghiệp và hiệp hội, thúc đẩy xã hội hóa mạnh mẽ hoạt động tiêu chuẩn hóa (Điều 11a, 26a, 44).

5. Đơn giản hóa công bố hợp quy, chuyển sang hình thức báo trực tuyến: Luật quy định chuyển đổi hoàn toàn sang hình thức báo trực tuyến qua Cơ sở dữ liệu quốc gia. Đặc biệt, những sản phẩm đã được kiểm soát chất lượng chặt chẽ theo luật chuyên ngành sẽ được miễn công bố hợp quy, giúp giảm thời gian, chi phí, đồng thời tạo thuận lợi cho doanh nghiệp đưa sản phẩm ra thị trường nhanh hơn (Điều 45, 46, 48).

6. Bổ sung cơ chế thừa nhận đơn phương kết quả đánh giá sự phù hợp quốc tế: Luật cho phép thừa nhận các kết quả đánh giá sự phù hợp của tổ chức nước ngoài đối với các lĩnh vực công nghệ cao như 5G, IoT, chip bán dẫn… khi trong nước chưa đủ năng lực thử nghiệm. Đây là bước đi chủ động, tạo “hành lang mềm” để doanh nghiệp trong nước tiếp cận thị trường toàn cầu nhanh chóng, hiệu quả (Điều 57).

Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Khánh Hòa sẽ tiếp tục đồng hành cùng các tổ chức, doanh nghiệp trong việc triển khai và thực thi hiệu quả Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật sửa đổi năm 2025, góp phần hiện thực hóa mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững tại địa phương.