Tháng 8/1995, tại Hội nghị Chất lượng Việt Nam lần thứ nhất tại Hà Nội, Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (nay là Bộ Khoa học và Công nghệ) đã thông báo về việc thiết lập một giải thưởng trong lĩnh vực chất lượng: Giải thưởng Chất lượng Việt Nam, được chính thức triển khai từ năm 1996.
Năm 2000 Việt Nam trở thành thành viên chính thức của Tổ chức Chất lượng Châu Á - Thái Bình Dương (APQO) và Giải thưởng được thừa nhận nằm trong hệ thống Giải thưởng Chất lượng Quốc tế Châu Á - Thái Bình Dương (Global Performance Excellence Award – GPEA) do APQO thiết lập;
Năm 2009, Giải thưởng Chất lượng Quốc gia (GTCLQG) được hình thành trên cơ sở hoạt động 13 năm Giải thưởng Chất lượng Việt Nam và do Thủ tướng Chính phủ trao tặng. GTCLQG được thiết lập, triển khai trên cơ sở chấp nhận mô hình và các tiêu chí của Giải thưởng chất lượng của các quốc gia tiên tiến. GTCLQG được trao giải hằng năm. Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng là cơ quan chủ trì thực hiện.
Mục tiêu của Giải thưởng Chất lượng Quốc gia là khuyến khích các doanh nghiệp Việt Nam xây dựng và áp dụng các hệ thống quản lý, mô hình, công cụ cải tiến năng suất - chất lượng, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Một số kết quả đạt được từ năm 1996 - nay: tổng số 2163 lượt DN tham gia; 1831 lượt DN được GTCLQG; 332 lượt DN được giải Vàng; 129 lượt DN được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen; 55 DN được Giải thưởng chất lượng Quốc tế Châu Á- Thái Bình Dương.
Khóa tập huấn diễn ra từ ngày 11-13/6 tại Quảng Ninh, do Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam tổ chức đã thu hút 31 Sở Khoa học và Công nghệ của các địa phương trong toàn quốc (với 108 học viên) và 10 doanh nghiệp (DN) về tham dự.
Tại Khóa tập huấn, Văn phòng GTCLQG đã giới thiệu về hoạt động GTCLQG; diễn giải các tiêu chí GTCLQG năm 2025; hướng dẫn xây dựng báo cáo tham dự GTCLQG phiên bản năm 2025; hướng dẫn đánh giá tổ chức/ doanh nghiệp theo các tiêu chí GTCLQG phiên bản năm 2025. Cuối khóa, ban tổ chức cho các học viên làm bài kiểm tra để đánh giá chất lượng lớp học.
* Những điểm mới của Bộ Tiêu chí GTCLQG phiên bản năm 2025
Ngày 17/02/2025, căn cứ vào đề nghị của Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia đã ban hành Quyết định số 325/QĐ-TĐC về việc phê duyệt và ban hành tài liệu nghiệp vụ về Tiêu chí Giải thưởng Chất lượng Quốc gia (phiên bản 2025): Bộ tiêu chí GTCLQG được bổ sung, cập nhật, trên cơ sở chấp nhận bộ tiêu chí của Giải thưởng Chất lượng Quốc gia của Hoa Kỳ cũng như tham khảo các hồ sơ khi đăng ký tham dự Giải thưởng Chất lượng Châu Á – Thái Bình Dương của Tổ chức APQO. Bộ tiêu chí GTCLQG phiên bản mới đáp ứng được các yêu cầu về việc tạo thân thiện, dễ hiểu hơn cho các tổ chức/doanh nghiệp khi tham dự GTCLQG, Giải thưởng Chất lượng Châu Á – Thái Bình Dương, cũng như cho các Hội đồng giải thưởng chất lượng ở địa phương và Trung ương khi tiến hành xem xét, đánh giá.
Bộ tài liệu về Tiêu chí GTCLQG phiên bản mới bao gồm các nội dung chính: Lời giới thiệu; Các giá trị cốt lõi của Tiêu chí Giải thưởng Chất lượng Quốc gia; Cấu trúc của Bộ Tiêu chí Giải thưởng Chất lượng Quốc gia; Các hạng mục và giá trị điểm của Tiêu chí Giải thưởng Chất lượng Quốc gia; Báo cáo giới thiệu tổ chức; 07 Tiêu chí Giải thưởng Chất lượng Quốc gia (1)Vai trò của lãnh đạo; (2) Chiến lược hoạt động; (3) Chính sách định hướng vào khách hàng và thị trường; (4) Đo lường, phân tích và quản trị phân tích; (5) Quản lý nguồn nhân lực; (6) Quản lý quá trình hoạt động; (7) Kết quả hoạt động); Các thay đổi của Bộ Tiêu chí Giải thưởng Chất lượng Quốc gia; Thuật ngữ chính.
Từ những kiến thức được cập nhật từ khóa tập huấn, các Sở KH&CN sẽ về áp dụng triển khai và tổ chức họp Hội đồng sơ tuyển đánh giá hồ sơ; thẩm định tại chỗ tại DN vào tháng 7/2025. Cơ quan thường trực GTCLQG thẩm tra kết quả, hồ sơ đánh giá của Hội đồng sơ tuyển các địa phương (tháng 8-10/2025) và Hội đồng Quốc gia đề nghị Bộ trưởng Bộ KHCN danh sách các DN tham dự đủ điều kiện để trình Thủ tướng Chính phủ trao tặng GTCLQG năm 2025.
H.Nhung